Tiêu chí lựa chọn và phân loại máy sấy công nghiệp

1. Cái tiêu chí thứ nhất là các loại máy sấy công nghiệp đang bán tại thị trường Việt Nam gồm những loại nào, có những công nghệ gì, ưu nhược điểm từng loại ra sao để dễ hiểu và dễ chọn loại phù hợp.
2. Cái tiêu chí thứ hai là cách chọn mua cho gia đình hoặc đơn vị kinh doanh giặt là một máy sấy công nghiệp phù hợp để xử lý sấy quần áo, chăn màn và tối ưu chi phí lâu dài.
3. Cái tiêu chí thứ ba là các lưu ý cụ thể khi đi mua máy sấy công nghiệp khi chưa có nhiều kinh nghiệm hoặc chưa hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý làm việc cũng như cách kiểm tra chất lượng khi quyết định đầu tư.

Như vậy có 3 vấn đề chính cần quan tâm. Trước tiên sẽ đi vào vấn đề thứ nhất là các loại máy sấy công nghiệp phổ biến tại thị trường Việt Nam hiện nay, trong đó phổ biến nhất là loại máy sấy dùng công nghệ sấy thông khí.

Công nghệ máy sấy công nghiệp thông khí lồng quay

Công nghệ sấy thông khí hoạt động theo nguyên lý: phía trên máy có hệ thống ống dẫn và giàn nhiệt đặt phía trên lồng sấy.

Không khí được quạt hút từ dưới lên, đi qua lồng sấy. Không khí nóng tạo từ giàn nhiệt đi vào bên trong lồng, tiếp xúc trực tiếp với quần áo để làm khô.

Luồng khí mang hơi ẩm sau khi đi qua quần áo sẽ được dẫn ra ngoài thông qua đường dẫn khí. Trong đường dẫn khí có lớp màng lọc vải để giữ lại xơ vải và bụi vải trong lúc sấy.

Màng lọc có nhiệm vụ giữ bụi vải không thoát ra môi trường. Người dùng cần làm sạch màng lọc thường xuyên để tránh tích tụ xơ vải làm giảm khả năng làm khô.

Các dạng tạo nhiệt trong máy sấy công nghiệp

Hiện tại có 3 dạng tạo nhiệt phổ biến trong máy sấy công nghiệp tại Việt Nam:

Dạng thứ nhất là máy sấy chạy điện. Với máy gia đình thường dùng điện 1 pha, còn máy công nghiệp đa số dùng điện 3 pha để đảm bảo công suất.

Dạng thứ hai là máy sấy chạy gas. Gas được đốt trong buồng đốt tạo nhiệt, tương tự bếp gas gia dụng, dùng bình gas loại 12kg hoặc 24–30kg.

Dạng thứ ba là máy sấy dùng hơi nước. Hơi nước nóng từ lò hơi đi qua giàn trao đổi nhiệt, làm nóng không khí trước khi vào lồng sấy.

Ngoài ba dạng trên còn có một số mô hình tự chế như dùng lò đốt củi hoặc lò đốt dầu thải, tuy nhiên không phổ biến và không thuộc nhóm công nghệ tiêu chuẩn nên ít được khuyến nghị.

Trong nội dung tư vấn, trọng tâm tập trung vào 3 loại chính: máy sấy điện, máy sấy gas và máy sấy hơi nước vì đây là các loại phổ biến nhất.

Máy sấy lồng quay và máy sấy treo

Loại phổ biến là máy sấy thông khí lồng quay. Ngoài ra còn có dạng sấy treo, quần áo được treo trên móc thay vì quay trong lồng.

Loại sấy treo ít xuất hiện tại Việt Nam do khả năng làm khô thấp và mất nhiều thời gian hơn.

Máy sấy lồng quay có lồng xoay giúp quần áo được đảo liên tục, tiếp xúc đều với luồng khí nóng nên khô nhanh hơn.

Khi chọn máy sấy, không nên chọn loại chỉ quay một chiều. Sau khoảng 15–20 phút, quần áo có thể bị xoắn lại gây rối, phải dừng máy để gỡ.

Loại máy có chế độ đảo chiều sẽ xoay lồng theo hai chiều, giúp quần áo không bị xoắn, tăng khả năng làm khô ổn định hơn.

Ưu nhược điểm theo từng loại tạo nhiệt

Ở máy sấy điện, giàn nhiệt thường gồm các thanh điện trở tản nhiệt. Ví dụ một giàn có 9 thanh điện trở dạng chữ U, mỗi thanh khoảng 2,5kW.

Tổng công suất giàn nhiệt khoảng 22,5kW. Nếu chạy trong 1 giờ sẽ tiêu thụ khoảng 22,5 kWh điện.

Đối với máy sấy dùng hơi nước, giàn trao đổi nhiệt sẽ nhận hơi nước nóng từ lò hơi thông qua đường ống dẫn vào một đầu, sau khi trao đổi nhiệt sẽ dẫn hơi quay trở lại lò hơi theo vòng tuần hoàn.

Không khí từ môi trường đi qua giàn trao đổi nhiệt, được làm nóng rồi thổi vào lồng sấy để làm khô quần áo.

Ở loại máy dùng hơi nước, điểm dễ gặp hư hỏng nhất thường nằm ở các ống trao đổi nhiệt. Sau thời gian dài làm việc có thể xuất hiện tình trạng bục đầu ống hoặc rò rỉ hơi. Vì vậy khi chọn mua cần kiểm tra kỹ tình trạng giàn trao đổi nhiệt cùng chế độ bảo hành từ đơn vị cung cấp.

Đối với máy sấy công nghiệp chạy gas, cấu tạo gồm đường dẫn gas, van đóng mở, bộ đánh lửa, cảm biến an toàn và đầu đốt đặt trong buồng đốt.

Đầu đốt gas có công suất tùy theo dung lượng máy. Ví dụ loại 14kg thường dùng đầu đốt nhỏ, trong khi loại 25–30kg cần đầu đốt công suất lớn hơn nhiều để đảm bảo lượng nhiệt.

Ưu nhược điểm của từng loại máy sấy công nghiệp

Ở máy sấy dùng điện, ưu điểm là dễ dùng, sạch sẽ, không tạo mùi trong lúc sấy.

Loại máy điện phù hợp mô hình giặt là nhỏ và vừa, đặc biệt các cơ sở cần sự đơn giản trong khai thác.

Với máy điện đạt tiêu chuẩn châu Âu hoặc Nhật Bản, mức công suất thường tính khoảng 1kW cho mỗi 1kg tải trọng.

Nhược điểm của máy sấy điện là chi phí điện cao. Ví dụ máy 20kg có thể tiêu thụ khoảng 15–20 kWh cho mỗi giờ sấy tùy lượng đồ bên trong.

Máy sấy dùng hơi nước thường xuất hiện tại các xưởng giặt là quy mô vừa và lớn do cần lò hơi riêng.

Hệ thống lò hơi có kích thước lớn, cần thêm đường ống dẫn hơi, nguồn cấp nước và khu vực đặt lò riêng.

Ưu điểm lớn nhất của máy sấy hơi nước là chi phí năng lượng thấp nếu dùng lò hơi đốt than.

Ngoài ra, hệ thống hơi còn có thể tận dụng để gia nhiệt nước phục vụ giặt tẩy trong xưởng giặt là quy mô công nghiệp.

Máy sấy gas phổ biến tại châu Âu, Nhật Bản và Mỹ do gas được dẫn qua đường ống tương tự hệ thống cấp nước.

Loại máy này cho khả năng làm khô nhanh và chi phí nhiên liệu thấp nếu nguồn gas ổn định.

Tuy nhiên tại Việt Nam, loại máy này chưa phổ biến do thường dùng bình gas rời. Người vận hành cần có hiểu biết về an toàn cháy nổ.

Ngoài ra, gas tại Việt Nam đôi khi có mùi, có thể ảnh hưởng nhẹ đến mùi quần áo nếu không có xử lý tốt.

Khi dùng máy sấy gas cần đảm bảo đầy đủ các cấp độ bảo vệ an toàn trong buồng đốt và hệ thống đánh lửa.

Bất kỳ loại máy nào cũng cần hiểu rõ nguyên lý và cách dùng đúng kỹ thuật để đảm bảo an toàn và ổn định lâu dài.

Tiêu chí chọn máy sấy công nghiệp theo nhu cầu thực tế

Tiêu chí đầu tiên là điều kiện mặt bằng lắp đặt và nguồn năng lượng gồm điện 1 pha, điện 3 pha, gas hoặc hơi nước.

Tiêu chí thứ hai là loại đồ cần xử lý như quần áo dân sinh hoặc chăn mền.

Nếu chuyên xử lý chăn mền, nên chọn máy từ 20kg trở lên để đảm bảo không gian lồng đủ lớn giúp chăn được đảo đều trong luồng khí nóng.

Máy 20kg thường có thể tích lồng khoảng từ 400 lít trở lên. Theo tiêu chuẩn chung, 1kg tải tương ứng khoảng 20 lít thể tích lồng.

Máy nhập từ Nhật thường có dung tích lồng lớn hơn, khoảng 440–450 lít, nên khả năng xử lý chăn tốt hơn.

Với cơ sở giặt là nhỏ, chủ yếu xử lý quần áo dân sinh, máy 13–16kg là mức dung lượng hợp lý để cân đối chi phí đầu tư.

Nếu không có điện 3 pha, có thể chọn máy sấy dùng điện 1 pha.

Với xưởng giặt là quy mô lớn, lượng đồ từ 500kg/ngày trở lên, có thể cân nhắc dùng máy sấy hơi nước để giảm chi phí dài hạn.

Lưu ý khi mua máy sấy công nghiệp, đặc biệt máy cũ tân trang

Khi chọn mua máy sấy công nghiệp, nhất là máy đã qua sử dụng hoặc tân trang, cần kiểm tra kỹ phần cơ khí của máy.

Trước tiên cho máy chạy đủ tải để quan sát độ ổn định. Nếu xuất hiện rung lắc mạnh hoặc tiếng ồn bất thường thì nên cân nhắc vì có thể liên quan đến hao mòn trục quay hoặc hệ truyền động.

Bên cạnh phần cơ khí, quan trọng nhất là bộ phận tạo nhiệt. Nếu nhiệt không đủ, quần áo sẽ mất nhiều thời gian làm khô và không đạt độ khô mong muốn.

Một máy sấy đạt chuẩn khi cho lượng đồ vừa giặt còn ẩm vào, chạy đủ tải thì sau khoảng 15 phút nhiệt độ phải đạt trên 50°C.

Nếu chạy không tải, trong khoảng 5 phút nhiệt độ phải đạt từ 50–60°C.

Cảm biến nhiệt thường đặt tại cửa gió ra để đo chính xác nhiệt độ luồng khí.

Nếu đặt cảm biến trong hầm gió, nhiệt độ ghi nhận có thể cao hơn khoảng 10°C so với vị trí cửa gió ra, do đó cần lưu ý khi kiểm tra thông số.

Nếu máy xuất hiện rung mạnh, tiếng ồn lớn hoặc ngoại hình xuống cấp rõ rệt thì không nên đầu tư vì có thể phát sinh thêm chi phí sửa chữa sau đó.

Kiểm tra an toàn đối với máy sấy gas

Đối với máy sấy gas, cần yêu cầu đơn vị cung cấp kiểm tra đầy đủ hai cấp bảo vệ an toàn bắt buộc.

Cấp bảo vệ thứ nhất là chống quá nhiệt đầu đốt. Khi luồng gió bị ngắt nhưng lửa vẫn hoạt động bất thường, máy phải tự động ngắt gas.

Cấp bảo vệ thứ hai là chống đánh lửa thất bại. Nếu gas yếu hoặc đánh lửa không thành công, máy phải tự động khóa gas để tránh rò rỉ.

Nếu máy không có hai cơ chế bảo vệ trên thì không nên lựa chọn vì mức độ rủi ro cao trong quá trình sử dụng.

Hệ điều khiển máy sấy công nghiệp

Hiện tại máy sấy công nghiệp có hai dạng điều khiển chính.

Dạng thứ nhất là điều khiển điện tử. Loại này cho phép lập trình nhiều chương trình làm khô khác nhau, đồng thời tích hợp các cơ chế bảo vệ như bảo vệ cửa, bảo vệ quá nhiệt động cơ và bảo vệ quá nhiệt đầu đốt.

Dạng thứ hai là điều khiển cơ, sử dụng đồng hồ nhiệt cơ học. Loại này chỉ cài đặt được một chương trình cố định và ít chức năng bảo vệ hơn.

Ngoài ra, một số máy sử dụng điều khiển điện tử đơn giản, chỉ cho phép cài đặt một chế độ làm khô cố định, không có nhiều chương trình nâng cao.

Khi chọn máy sấy công nghiệp, cần dựa trên ba yếu tố chính: loại năng lượng sử dụng, dung lượng máy theo nhu cầu thực tế và mức độ an toàn trong quá trình vận hành.

Việc kiểm tra kỹ giàn nhiệt, cảm biến nhiệt, hệ thống lồng quay và cơ chế bảo vệ an toàn sẽ giúp giảm rủi ro khi đầu tư và tăng độ ổn định trong khai thác lâu dài.