Xây dựng hố thang máy những điều cần lưu ý

Hôm nay tôi đang có mặt tại Đông Anh, Hà Nội để chia sẻ với mọi người về cách xây dựng hố thang máy trong nhà ở gia đình. Trong các công trình nhà ở hiện nay, hố thang máy thường có hai dạng phổ biến là thang kính và thang xây bê tông. Đối với thang kính thì ưu điểm là tiết kiệm diện tích và thường được đặt ở vị trí dưới cầu thang bộ hoặc cạnh cầu thang bộ. Tuy nhiên đa số các công trình vẫn lựa chọn đặt thang dưới cầu thang bộ để tận dụng không gian. Còn với hố thang bê tông thì chúng ta có nhiều lựa chọn vị trí hơn như đặt ở góc nhà, đặt cạnh cầu thang bộ hoặc đặt dưới cầu thang bộ. Tuy nhiên nếu đặt dưới cầu thang bộ thì đôi khi cảm giác hơi tốn diện tích nên phương án thang kính dưới cầu thang thường được ưu tiên hơn. Công trình mà tôi đang đứng đây là thang máy đặt cạnh cầu thang bộ, tải trọng 450kg và phục vụ 5 tầng.

Bây giờ chúng ta sẽ đi sâu hơn vào phần hố thang máy. Với thang máy tải trọng khoảng 450kg thì kích thước thông thủy bên trong hố thang thường sẽ là khoảng 1m8 x 1m6 hoặc phương án khác là 1m7 x 1m7. Đây là hai kích thước khá phổ biến để tối ưu không gian và đảm bảo cabin sử dụng thoải mái. Với kích thước như công trình này là 1m7 x 1m7 thì khi tính phủ bì, cộng thêm tường bê tông dày khoảng 20cm thì tổng kích thước bên ngoài sẽ rơi vào khoảng 2m1 x 2m1. Ngoài ra nếu tính thêm phần lớp trát hoàn thiện thì kích thước có thể lên khoảng 2m15. Khi thiết kế bản vẽ cho gia đình thì chúng ta cần tính toán các kích thước này từ đầu để khi xây dựng không bị thiếu diện tích cho thang máy.

Công trình này chủ nhà thiết kế theo phong cách tân cổ điển nên họ lựa chọn hố thang bê tông để sau này có thể ốp đá hoặc trang trí xung quanh, tạo sự đồng bộ với kiến trúc ngôi nhà. Khi nhìn tổng thể thì nó sẽ có phong cách riêng và phù hợp hơn với dạng biệt thự tân cổ điển.

Về mặt kỹ thuật của hố thang máy thì có một điểm rất quan trọng là phần bê tông. Thông thường hố thang sẽ được làm 5 mặt bê tông gồm đáy, hai bên hông, phía sau và mặt còn lại. Mục đích của việc làm bê tông như vậy là để tạo độ chắc chắn cho thang máy, chống thấm nước và giúp quá trình lắp đặt thang sau này an toàn hơn. Khi thi công thang máy, kỹ thuật sẽ phải khoan nở vào tường khoảng 8 đến 10cm để bắt các giá đỡ. Nếu tường bê tông dày khoảng 20cm thì khi khoan vào sẽ rất chắc chắn và hạn chế hiện tượng thấm nước từ bên ngoài vào.

Đối với những khu vực có mạch nước ngầm hoặc vùng đất thấp dễ bị ngập nước thì việc xây dựng hố thang máy bằng bê tông 5 mặt là cực kỳ cần thiết. Nếu chỉ xây gạch rồi trát xi măng thì khi khoan nở vào vẫn có khả năng bị thấm nước. Khi trời mưa lớn hoặc có nước ngầm, nước có thể thấm vào hố thang gây ẩm ướt, lâu ngày ảnh hưởng đến thiết bị và tuổi thọ của thang máy. Vì vậy khi thi công cần lưu ý xử lý chống thấm ngay từ đầu.

Đối với những công trình đào xuống mà gặp nước thì trước tiên chúng ta nên đổ một lớp bê tông lót dưới đáy dày khoảng 5 đến 10cm để tạo mặt phẳng. Sau đó xây gạch xung quanh hố thang, đồng thời xử lý chống thấm trước khi lắp ván ép và đổ bê tông hoàn thiện. Cách làm này giúp hạn chế tối đa việc nước thấm vào hố thang sau này. Còn với những khu vực đất khô thì quy trình có thể đơn giản hơn, chỉ cần dựng cốp pha và đổ bê tông theo thiết kế.

Ngoài phần tường bê tông thì ở bốn góc hố thang luôn có bốn cột bê tông chạy từ dưới lên trên. Các cột này có nhiệm vụ tăng độ chịu lực và giúp hố thang máy cứng vững hơn. Vì thang máy là hệ thống chuyển động nên cần kết cấu chắc chắn để tránh rung lắc trong quá trình vận hành. Ngoài ra giữa các tầng cũng sẽ có các dầm bê tông chạy ngang. Những dầm này vừa giúp gia cố kết cấu vừa là vị trí để bắt các hệ thống ray dẫn hướng của thang máy.

Thông thường với nhà dân dụng có chiều cao tầng khoảng 3,6 đến 4m thì mỗi tầng sẽ có một dầm như vậy là đủ. Nhưng nếu tầng nào cao khoảng 5m trở lên thì có thể bố trí thêm một dầm nữa để đảm bảo độ chắc chắn. Phía trên cửa tầng cũng luôn có một dầm ngang để lắp hệ thống cửa tầng của thang máy.

Chiều cao cửa thang máy tiêu chuẩn thường khoảng 2m1. Nếu sử dụng khung bao bản rộng thì phần chiều cao chờ phía trên cửa nên để khoảng 2m35. Khi hoàn thiện và ốp đá xung quanh thì các mép cửa sẽ khít và đẹp hơn. Còn nếu sử dụng khung bao bản hẹp thì chiều cao chờ thường khoảng 2m3. Nhiều công trình hiện nay thường chọn khung bao bản rộng vì nhìn tổng thể thẩm mỹ hơn.

Ở phía trên cùng của hố thang là khu vực phòng máy. Phòng máy thường đặt ở tầng trên cùng của ngôi nhà và luôn có lối đi riêng để kỹ thuật viên lên bảo trì. Lối đi có thể làm bằng cầu thang sắt hoặc thang cố định. Cửa phòng máy nên làm cao khoảng 1m4 và phía trước cửa nên có gờ bê tông cao khoảng 10–20cm để tránh nước mưa chảy vào bên trong. Ngoài ra hệ thống thoát nước trên mái cũng cần thiết kế tốt để tránh nước tràn vào khu vực phòng máy.

Phòng máy thường được làm cửa kim loại hoặc cửa inox để đảm bảo độ bền và chống gỉ sét. Hai bên phòng máy có thể bố trí thêm ô thông gió để không khí lưu thông từ dưới lên trên, giúp thang máy luôn khô ráo và giảm nhiệt độ trong những ngày hè nóng.

Bên trong phòng máy cũng cần có một móc treo pa lăng dùng trong quá trình lắp đặt và bảo trì thiết bị. Móc treo này thường sử dụng thép phi 16 hoặc phi 18 để đảm bảo chịu lực tốt, vì khi lắp đặt cabin và động cơ có thể phải nâng những thiết bị nặng hàng trăm kg. Nếu móc treo làm quá nhỏ hoặc không chắc chắn thì sẽ không đảm bảo an toàn khi thi công.

Nhìn chung, toàn bộ kết cấu hố thang máy cần được tính toán kỹ ngay từ giai đoạn xây dựng để đảm bảo an toàn, chống thấm tốt và thuận tiện cho việc lắp đặt thang sau này. Với thang máy gia đình tải trọng 450kg chở khoảng 6–7 người thì kích thước hố thang phổ biến là 1m8 x 1m6 hoặc 1m7 x 1m7, đây là kích thước khá tối ưu cho nhà ở dân dụng.

Nếu anh chị và mọi người đang có nhu cầu tìm hiểu hoặc cần tư vấn thêm về thang máy gia đình, về cách xây dựng hố thang cũng như các vấn đề kỹ thuật liên quan thì có thể tìm hiểu thêm và liên hệ để được chia sẻ chi tiết hơn.