Thang máy không hố Pit – Giải pháp lắp đặt cho nhà cải tạo có nền móng phức tạp

Thang máy không hố Pit thường được cân nhắc tại các công trình cải tạo khi phần nền bên dưới xuất hiện móng bè, móng cũ, dầm bê tông, bể nước hoặc bể phốt. Trong những trường hợp như vậy, việc đào hố Pit sâu khoảng 1,2m rất khó triển khai vì nguy cơ tác động đến kết cấu chịu lực bên dưới công trình.

Tại một công trình đã lắp đặt thang máy gia đình khi đào xuống vị trí dự kiến dựng hố thang, đội ngũ khảo sát phát hiện móng bè nằm ngay dưới tâm hố. Nếu tiếp tục đào theo tiêu chuẩn sẽ ảnh hưởng đến phần móng. Vì vậy phương án lắp đặt phải căn cứ vào hiện trạng thực tế. Trường hợp đó chỉ có hố Pit sâu khoảng 50–60cm hoặc áp dụng phương án thang máy không hố Pit.

Một số ngôi nhà khác lại có bể phốt hoặc bể nước nằm ngay dưới vị trí dự kiến lắp thang máy. Khi đó toàn bộ tải trọng từ khung thép hố thang, cabin, kính bao che cùng các cụm cơ khí đạt khoảng 3–4 tấn. Nếu tải trọng tập trung lên nắp bể trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ lún hoặc ảnh hưởng đến kết cấu bên dưới.

Để xử lý tình huống đó, phương án thường gặp là có dầm thép chữ I150 bắc ngang giữa 2 tường chịu lực. Khung thang máy sẽ liên kết với dầm thép nhằm truyền tải trọng sang phần tường xây kiên cố thay vì dồn xuống khu bể nước hoặc bể phốt. Đây là giải pháp xuất hiện khá phổ biến tại các công trình cải tạo nhà ở lắp thang máy không hố Pit.

 

Cấu tạo thang máy không hố Pit và ảnh hưởng đến khi di chuyển cabin

Đối với thang máy cáp kéo không hố Pit, phần âm sàn thường chỉ cần khoảng 20–25cm. Khoảng không gian đó để có giảm chấn, puly cùng phần đáy cabin nằm dưới sàn thang máy.

Nếu công trình có được phần âm sàn khoảng 25cm, mặt sàn cabin khi hoàn thiện sẽ gần ngang bằng sàn tầng 1. Người lớn tuổi, xe lăn hoặc xe đẩy hàng di chuyển ra vào cabin dễ dàng hơn. Ngược lại, nếu cabin đặt nổi hoàn toàn trên nền nhà thì cần bổ sung thêm bậc lên xuống trước cửa thang máy.

Một khác biệt đáng chú ý giữa thang máy có hố Pit tiêu chuẩn và thang máy không hố Pit là vận tốc cabin. Với hố Pit sâu từ 1,2m đến 1,5m, thang máy gia đình thường đạt khoảng 60m/phút. Khi chiều sâu hố Pit chỉ còn khoảng 20–25cm, vận tốc cabin thường ở mức khoảng 30m/phút.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, chi phí đầu tư cũng theo phương án thi công. Đối với thang máy có hố Pit tiêu chuẩn, phần đáy hố thường đổ bê tông cốt thép. Nếu chỉ làm hố Pit nông hoặc không làm hố Pit, đơn vị lắp đặt phải gia công thêm khung đế thép chịu tải. Khoản phát sinh cho phần kết cấu đế thép thường tăng thêm khoảng 20–30 triệu đồng so với phương án hố Pit thông thường.

 

3 loại thang máy không hố Pit phổ biến và mức đầu tư tham khảo

Thang máy không hố Pit thường xuất hiện dưới 3 nhóm chính:

• Thang máy cáp kéo không hố Pit
• Thang máy trục vít
• Thang máy thủy lực

Trong 3 nhóm trên, thang máy cáp kéo xuất hiện nhiều tại nhà phố và nhà cải tạo nhờ mức đầu tư dễ tiếp cận, linh kiện thay thế sẵn có và chi phí bảo dưỡng ở mức hợp lý. Trong khi đó, thang máy trục vít và thang máy thủy lực chủ yếu là hàng nhập khẩu nguyên chiếc với mức đầu tư thường từ khoảng 700 triệu đồng đến trên 1 tỷ đồng.

Đối với thang máy cáp kéo không hố Pit tải trọng 350kg đến 630kg lắp cho nhà 5 tầng, tổng chi phí thường dao động quanh mức 500 triệu đồng tùy cấu hình máy kéo, tủ điều khiển, vật liệu cabin và kiểu khung hố thang.

Những điểm cần lưu ý khi lắp đặt thang máy không hố Pit

Thực tế thi công cho thấy mỗi công trình cải tạo đều có điều kiện nền móng khác nhau. Có công trình đào được hố Pit sâu 1,2m, có công trình chỉ đạt 60cm và cũng có trường hợp chỉ có được khoảng 25cm.

Khi phía dưới xuất hiện dầm bê tông hoặc móng nhà, đơn vị lắp đặt cần khảo sát kỹ hiện trạng, tiến hành khoan cắt, gia cố thép và xử lý chống thấm khi dựng khung thang máy.

Dù chiều sâu hố Pit lớn hay nhỏ, các bộ phận an toàn như giảm chấn, bộ khống chế vượt tốc, ray dẫn hướng, cáp tải và cụm cơ khí liên quan vẫn được lắp đặt theo yêu cầu kỹ thuật. Điểm khác nhau chủ yếu nằm ở phương án kết cấu và cách có các chi tiết bên dưới cabin.

Ở các nội dung tiếp theo sẽ phân tích cụ thể ưu điểm và nhược điểm của thang máy cáp kéo không hố Pit, thang máy trục vít không hố Pit và thang máy thủy lực không hố Pit nhằm cung cấp thêm thông tin tham khảo cho chủ nhà khi quyết định phương án lắp đặt.