Bún là món ăn quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt Nam, tuy nhiên nhiều người vẫn e ngại khi mua bún ngoài chợ vì lo lắng về chất tẩy trắng hoặc hàn the. Chính vì vậy ngày càng nhiều người muốn tự làm bún sạch tại nhà để có thể ăn một cách thoải mái và yên tâm hơn. Thực tế có nhiều cách làm bún tại nhà từ bột gạo, nhưng bột gạo mua sẵn đôi khi có mùi bột hơi ngái do bảo quản lâu hoặc do phụ gia trong quá trình sản xuất. Vì vậy một cách làm được nhiều người áp dụng là sử dụng hạt gạo, tự xay bột và chế biến bún trực tiếp từ gạo để đảm bảo bún sạch, không chất tẩy trắng, không hàn the mà vẫn trắng đẹp và dai ngon.
Chọn gạo và ngâm gạo làm bún tươi tại nhà
Để làm bún tươi từ gạo, trước tiên cần chọn loại gạo phù hợp. Những loại gạo khô và cứng như khang dân hoặc gạo 504 thường được sử dụng vì khi làm bún sẽ cho sợi bún dai và ít bị bở. Không nên dùng gạo quá dẻo vì sẽ làm sợi bún mềm và dễ đứt. Lượng gạo sử dụng có thể khoảng 250g gạo, vo sạch rồi cho nước vào ngâm ngập gạo trong khoảng từ 1 đến 2 ngày để gạo mềm và dễ xay hơn. Trong thời gian ngâm nên thay nước mỗi ngày từ 1 đến 2 lần để gạo sạch và không bị chua.

Xay bột gạo làm bún tươi mịn tại nhà
Sau khi gạo đã ngâm mềm, tiến hành rửa lại một lần nữa rồi cho vào máy xay cùng khoảng 400ml nước. Lượng nước chỉ cần cao hơn gạo một chút để giúp quá trình xay dễ dàng mà không làm bột quá loãng. Có thể dùng máy xay công suất cao để xay cho bột thật mịn, nếu không có thì có thể sử dụng máy xay sinh tố và xay nhiều lần để bột đạt độ mịn cần thiết. Khi bột gạo được xay mịn sẽ giúp sợi bún khi làm ra có độ mượt và đẹp hơn.

Nấu bột và nhào bột làm bún tươi dai ngon
Phần bột gạo sau khi xay xong sẽ được đổ ra chảo chống dính, cho thêm một ít muối để tăng hương vị và khoảng 50ml dầu ăn để bột không bị dính khi đảo. Đặt chảo lên bếp với lửa nhỏ và khuấy liên tục để bột chín dần. Chỉ sau vài phút đảo đều, hỗn hợp bột sẽ đặc lại và kết thành một khối bột dẻo. Khi bột đã chín và đặc lại thì để nguội bớt khoảng 5 đến 7 phút trước khi tiến hành nhào bột.
Khối bột sau khi nguội bớt sẽ được đem ra nhào để tạo độ dai cho sợi bún. Trong quá trình nhào có thể cho thêm khoảng 50g bột bắp hoặc tinh bột khoai tây, bột năng để tăng độ kết dính và giúp bún dai hơn. Sau khi nhào vài phút thì tiếp tục cho thêm một phần bột bắp nữa rồi nhào thêm khoảng 10 đến 15 phút. Nhào càng kỹ thì bột càng dẻo và sợi bún sau khi ép ra sẽ càng dai và ít bị gãy. Sau khi nhào xong, chia bột thành từng phần nhỏ và để bột nghỉ khoảng 10 phút trước khi ép bún.

Ép bún tươi và luộc bún đúng cách tại nhà
Khi ép bún có thể sử dụng máy ép mì hoặc máy ép bún cầm tay để tạo sợi nhanh và đều hơn. Các loại máy ép thường có nhiều đầu khuôn khác nhau để tạo sợi mì hoặc sợi bún với kích thước khác nhau. Khi sử dụng, chỉ cần cho bột vào máy và ép trực tiếp xuống nồi nước đang sôi mạnh. Sợi bún sẽ được ép ra liên tục và rơi thẳng vào nước sôi để chín ngay.
Thời gian luộc bún khá nhanh, chỉ khoảng 1 đến 2 phút là sợi bún nổi lên và chín. Khi bún chín cần vớt ra ngay và cho vào thau nước lạnh để sợi bún săn lại và không bị dính vào nhau. Trong quá trình luộc nên hạn chế khuấy đảo quá nhiều để tránh làm bún bị đứt. Sau khi rửa sạch bún vài lần bằng nước lạnh, có thể vớt ra và trải mỏng lên rổ hoặc mẹt để bún ráo nước và tơi sợi.

Thành phẩm và ứng dụng bún tươi làm từ gạo tại nhà
Bún sau khi để ráo khoảng 2 đến 3 tiếng sẽ khô nhẹ, sợi bún trắng đẹp, dai và ít bị đứt. Bún làm từ gạo nguyên hạt không sử dụng chất tẩy trắng hay hàn the nên rất an toàn khi sử dụng. Loại bún này có thể dùng để chế biến nhiều món ăn như bún chả, bún thịt nướng, bún nước hoặc các món bún trộn tùy theo sở thích của mỗi gia đình.
Nếu muốn làm bún nhanh và tiện lợi hơn tại nhà hoặc phục vụ kinh doanh nhỏ, nhiều người lựa chọn sử dụng máy ép mì, máy ép bún cầm tay để tạo sợi bún nhanh chóng và đồng đều. Những thiết bị này giúp tiết kiệm thời gian, giảm công sức và cho ra sợi bún đẹp giống như bún ngoài hàng.







