Kiểm định an toàn thang máy là bước bắt buộc theo quy định trước khi bàn giao đưa vào sử dụng. Quá trình này nhằm đảm bảo toàn bộ hệ thống thang máy vận hành đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn tuyệt đối cho người sử dụng trong suốt quá trình vận hành lâu dài.
Dưới đây là 5 quy trình kiểm định thực tế đối với thang máy gia đình tải trọng 450kg thường được thực hiện tại công trình.
1. Thử tải và kiểm tra dòng điện động cơ
Bước đầu tiên trong quá trình kiểm định là thử tải thực tế để kiểm tra khả năng hoạt động của động cơ và biến tần.
Kiểm định viên sẽ tiến hành chất tải trực tiếp vào cabin bằng tạ sắt hoặc bao thạch cao để mô phỏng tải trọng sử dụng thật.
Thử tải định mức (100% tải):
Cabin sẽ được chất 450kg tương đương tải trọng thiết kế. Lúc này kiểm định viên theo dõi dòng điện của biến tần và động cơ. Nếu dòng điện vận hành thực tế thấp hơn hoặc nằm trong ngưỡng cho phép của nhà sản xuất thì hệ thống đạt yêu cầu.
Thử quá tải (125% tải):
Sau khi thử tải định mức, kiểm định viên sẽ bổ sung thêm tải để đạt khoảng 550kg – 560kg. Bước này nhằm kiểm tra khả năng chịu tải cực đại của hệ thống khung cabin, cáp tải và máy kéo, đảm bảo thang vẫn vận hành ổn định trong những tình huống tải nặng.

2. Kiểm tra bộ phận báo quá tải (Overload)
Hệ thống báo quá tải là tính năng an toàn quan trọng giúp thang máy không hoạt động khi số người vượt quá tải trọng cho phép.
Kỹ thuật viên sẽ điều chỉnh cảm biến tải trọng được lắp đặt dưới đáy cabin. Khi tải trọng vượt quá ngưỡng thiết kế (ví dụ trên 450kg), hệ thống sẽ lập tức kích hoạt chế độ cảnh báo.
Lúc này chuông báo quá tải sẽ kêu liên tục, bảng điều khiển hiển thị thông báo và thang máy không đóng cửa, không di chuyển cho đến khi tải trọng trở về mức an toàn.

3. Kiểm tra hệ thống an toàn cửa tầng
Mỗi cửa tầng của thang máy đều được trang bị hệ thống bảo vệ kép gồm an toàn điện và an toàn cơ học.
Về an toàn điện:
Nếu cửa tầng chưa đóng kín hoặc tiếp điểm điện bị hở, mạch an toàn sẽ bị ngắt và thang máy không thể vận hành. Điều này giúp tránh tình trạng thang chạy khi cửa chưa đóng hoàn toàn.
Về an toàn cơ học:
Khi cabin không dừng tại tầng đó, cửa tầng không thể mở bằng tay từ bên ngoài. Chỉ khi có chìa khóa chuyên dụng của kỹ thuật viên, cửa mới có thể mở được để phục vụ công tác bảo trì. Đây là cơ chế quan trọng giúp ngăn ngừa nguy cơ rơi vào hố thang.

4. Kiểm tra hệ thống cứu hộ tự động khi mất điện (UPS / ARD)
Một tình huống quan trọng được mô phỏng trong quá trình kiểm định là mất điện đột ngột.
Kiểm định viên sẽ ngắt nguồn điện tổng (CB chính) của hệ thống thang máy. Sau khoảng 10 – 15 giây, bộ lưu điện UPS hoặc ARD sẽ tự động kích hoạt.
Nguồn điện dự phòng sẽ điều khiển động cơ chạy với tốc độ chậm để đưa cabin về tầng gần nhất, sau đó tự động mở cửa để hành khách bước ra ngoài an toàn.
Chức năng này giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bị kẹt trong thang máy khi mất điện.

5. Thử phanh chống vượt tốc (Governor) và phanh cơ khí
Đây được xem là hệ thống bảo vệ cuối cùng đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người sử dụng.
Bộ khống chế vượt tốc (Governor) sẽ giám sát tốc độ của cabin. Nếu thang chạy nhanh hơn 125% tốc độ thiết kế, bộ Governor sẽ kích hoạt cơ chế khóa.
Khi đó, thông qua cáp bảo hiểm, hệ thống phanh cơ khí (thắng cơ) dưới đáy cabin sẽ kẹp chặt vào ray dẫn hướng, giữ cabin đứng yên tại chỗ.
Ngay cả trong trường hợp đứt cáp tải, cabin vẫn được giữ cố định trên ray và không thể rơi tự do.

Các hạng mục kiểm tra bổ sung
Ngoài những bước kiểm định chính, kiểm định viên còn tiến hành kiểm tra nhiều hạng mục kỹ thuật khác để đảm bảo thang máy đạt tiêu chuẩn an toàn trước khi bàn giao.
Các hạng mục này bao gồm:
-
Kiểm tra độ nhạy của cảm biến mành cửa (Photocell) chống kẹt.
-
Kiểm tra hệ thống liên lạc nội bộ (Intercom) từ cabin ra bên ngoài.
-
Kiểm tra độ chắc chắn của các mối hàn, bulong và ray dẫn hướng.
-
Kiểm tra hệ thống giảm chấn thủy lực dưới hố Pit.
-
Kiểm tra khoảng cách an toàn tầng trên cùng (OH).
Sau khi hoàn thành toàn bộ các bước kiểm tra và đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, đơn vị kiểm định sẽ cấp tem kiểm định an toàn để thang máy chính thức được đưa vào sử dụng.










