LÀM CÁM VIÊN VỚI MÁY ĐÙN THỊT

Hôm nay sẽ giới thiệu đến mọi người một bộ cối đùn 12 cối gang 12 kết hợp với motor 1kg, và chúng ta sẽ làm cám viên cho gia súc gia cầm. Điểm khác biệt của lần hướng dẫn này so với những clip trước là nguyên liệu sẽ được trộn thêm cá, qua đó giúp viên cám có thêm dinh dưỡng và mùi vị hấp dẫn hơn cho vật nuôi. Hiện tại ở đây có một ít cá vừa mua, vì vậy sẽ hướng dẫn mọi người cách trộn cá sao cho đồng đều với tất cả các thành phần để khi ép cám viên thì các thành phần được phân bố đều, tránh tình trạng có viên quá nhiều cá còn có viên lại không có.

 

Chuẩn bị nguyên liệu và cách trộn cám viên có cá, cám cò và rau củ

Trước hết nói về cối đùn 12, bộ cối khi bán ra luôn đi kèm mặt sàng 8 ly, đây là mặt sàng tiêu chuẩn của máy. Với nguyên liệu cá thì chúng ta cần xay nhỏ trước, sau đó mới trộn vào hỗn hợp nguyên liệu khác để duy trì độ đồng đều. Khi xay cá xong thì chúng ta chuyển sang bước trộn nguyên liệu. Nguyên liệu làm cám thì tùy từng hộ chăn nuôi, có gì dùng nấy, ở đây đang chuẩn bị sẵn gồm bã đậu, cám cò, cám đen và rau củ quả, ai có nguyên liệu nào thì có thể cho thêm vào tùy theo điều kiện. Trước tiên cho cám cò vào, sau đó đến cám đen, rồi tiếp tục cho rau củ quả vào và đảo đều tất cả nguyên liệu với nhau.

 

Kỹ thuật điều chỉnh độ ẩm khi ép cám viên cho gia súc gia cầm

Khi trộn nguyên liệu cần chú ý đến độ ẩm của hỗn hợp, nếu quá khô thì viên cám ép ra sẽ không đạt yêu cầu. Vì vậy sau khi trộn các nguyên liệu khô xong thì cần cho thêm một ít nước để hỗn hợp có độ ẩm vừa phải. Hỗn hợp cần đạt trạng thái ẩm nhẹ, không quá khô nhưng cũng không quá ướt. Nếu quá khô thì khi ép cám sẽ không kết dính, còn nếu quá ướt thì viên cám sẽ bị bết và khó ép. Đây cũng là kinh nghiệm thực tế vì có nhiều người từng hỏi tại sao làm cám xong mà gà không ăn, nguyên nhân có thể do nguyên liệu chưa đủ thơm hoặc độ ẩm chưa đạt, vì vậy cần cho thêm cám cò hoặc điều chỉnh độ ẩm cho phù hợp hiệu quả. Đối với cá, tép, cua hoặc các loại hải sản, tốt nhất nên xay nhỏ trước rồi mới trộn vào hỗn hợp, sau đó đảo đều để các thành phần được phân bố đều trong từng viên cám. Nếu cho nguyên liệu cá, tép, cua trực tiếp vào khi ép thì có thể xảy ra tình trạng có viên chứa nhiều cua cá, có viên lại không có, làm cho chất lượng cám không đồng đều. Sau khi trộn xong, hỗn hợp phải đạt độ ẩm vừa phải, tơi đều, không quá khô và cũng không quá ướt.

 

Sử dụng mặt sàng 2 ly, 3 ly, 4 ly trong ép cám viên bằng cối đùn 12

Trong quá trình làm cám viên hôm nay sẽ sử dụng 3 loại mặt sàng khác nhau, tuy nhiên cần lưu ý rằng mặt sàng bán riêng chứ không đi kèm theo máy, máy chỉ có sẵn mặt sàng 8 ly. Các mặt sàng dùng thử hôm nay gồm sàng 2 ly, sàng 3 ly và sàng 4 ly. Mỗi loại sàng linh hoạt hiệu chỉnh cho mọi định dạng vật nuôi khác nhau, ví dụ cám chim thì dùng sàng 2 ly, cám gà thì dùng sàng 3 ly, còn sàng 4 ly cho viên cám to hơn tùy vào nhu cầu chăn nuôi. Khi bắt đầu thử nghiệm, trước tiên sẽ tháo mặt sàng cũ ra, vệ sinh sạch phần bên trong vì trước đó đã xay cá nên có thể còn xương hoặc vảy cá bám lại trong máy. Sau khi vệ sinh sạch sẽ thì tiến hành lắp mặt sàng 4 ly trước để chạy thử. Mặt sàng sẽ có một gờ ở phía dưới, khi lắp cần đặt đúng vị trí rồi vặn chặt mặt đích lại để cố định. Sau đó bật máy và cho hợp phần nạp liệu vào từ từ để kiểm tra đầu ra của viên cám.

Khi ép với mặt sàng 4 ly, viên cám sẽ sở hữu diện tích lớn hơn, vì vậy khi cho nguyên liệu vào cần đút nhanh và đều tay để máy ổn định hơn. Sau khi ép xong thì viên cám có thể đem đi phơi nắng cho khô để bảo quản sử dụng lâu dài. Sau khi thử xong sàng 4 ly, tiếp theo sẽ thay sang mặt sàng 3 ly để mọi người có thể so sánh kích thước viên cám. Khi lắp mặt sàng 3 ly, thao tác lắp tương tự như trước. Sau khi chạy thử có thể thấy viên cám không ra sợi dài như những lần trước, nguyên nhân là do độ ẩm của hỗn hợp chưa đủ. Trong trường hợp muốn viên cám ra dạng sợi dài hơn, chỉ cần bổ sung thêm nước để tăng độ ẩm của nguyên liệu, khi đó hỗn hợp sẽ kết dính hơn và sợi cám ép ra sẽ dài và đẹp hơn. Sau khi điều chỉnh độ ẩm và chạy lại, viên cám sẽ kết dính hơn, ổn định hơn hơn và sợi dài hơn. Đây là một kinh nghiệm quan trọng khi làm cám viên, vì độ ẩm ảnh hưởng trực tiếp đến hình dạng và độ nén định hình của viên cám. Ngoài hai loại sàng trên thì còn mặt sàng 2 ly, loại LÀM CÁM VIÊN VỚI MÁY ĐÙN THỊT có một điểm đặc biệt là chỉ sử dụng một mặt, khi lắp cần chú ý úp mặt phẳng vào trong và để mặt lõm ra ngoài. Tuy nhiên trong lúc thử nghiệm có thể xảy ra trường hợp mặt sàng không tương thích hoàn hảo với lỗ của máy, vì vậy cần phải đo kích thước chính xác trước khi mua sàng. Do mặt sàng 2 ly trong lần thử này chưa đúng kích thước nên tạm thời tiếp tục sử dụng lại sàng 3 ly để hoàn thành phần nguyên liệu đã trộn. Sau khi ép xong toàn bộ nguyên liệu, có thể quan sát thành phẩm để so sánh. Viên cám 3 ly có kích thước vừa phải, rất phù hợp hiệu quả cho gà, còn viên cám 4 ly sẽ to hơn.

Như vậy có thể thấy rằng cối đùn 12 không chỉ dùng để đùn thịt hoặc xương mà còn có thể tận dụng để làm cám viên cho gia súc gia cầm. Công thức trộn nguyên liệu thì mỗi người có thể tự điều chỉnh theo nhu cầu chăn nuôi, có thể cho thêm bã đậu, cám gạo, cám ngô, rau củ hoặc cá tôm tùy điều kiện thực tế. Sau khi ép xong, viên cám chỉ cần đem phơi nắng cho khô, sau đó có thể đóng bao và sử dụng dần cho vật nuôi, qua đó tối ưu chi phí vận hành rất nhiều chi phí so với việc mua cám công nghiệp sẵn trên thị trường. Đặc biệt đối với các hộ ở nông thôn có sẵn ao cá hoặc nguồn nguyên liệu tự nhiên, việc tận dụng để làm cám sẽ tối ưu hóa ngân sách chăn nuôi đáng kể.