CẤU TẠO CHI TIẾT THANG MÁY

1. Cabin thang máy và hệ thống cửa

Cabin là không gian trực tiếp chở người và hàng hóa khi thang máy hoạt động. Đây cũng là phần hành khách tiếp xúc nhiều nhất nên thường được chú trọng cả về độ an toàn lẫn thẩm mỹ. Khung cabin được làm từ thép chịu lực chắc chắn nhằm đảm bảo độ bền và khả năng chịu tải. Phần vách cabin có thể tùy chọn nhiều vật liệu khác nhau như inox gương, inox sọc nhuyễn, gỗ trang trí hoặc kính cường lực để phù hợp với phong cách nội thất của ngôi nhà. Sàn cabin thường được ốp đá Granite hoa văn hoặc kính cường lực nhằm tăng tính sang trọng. Phần trần giả sử dụng tấm mica kết hợp hệ thống đèn LED chiếu sáng giúp không gian bên trong cabin sáng và hiện đại hơn. Hệ thống cửa bao gồm cửa cabin và cửa tầng. Cửa tầng được lắp cố định tại mỗi tầng, còn cửa cabin sẽ di chuyển theo cabin. 2 hệ thống cửa hoạt động đồng bộ để đảm bảo an toàn khi ra vào thang. Ngoài ra, thang máy còn được trang bị cảm biến an toàn Photocell. Đây là hệ thống mành hồng ngoại giúp phát hiện vật cản, ngăn tình trạng kẹt tay chân hoặc đồ vật khi cửa đang đóng.

 

2. Hệ thống dẫn hướng và đối trọng

Để vận hành tịnh tiến ổn định theo phương thẳng đứng, thang máy cần hệ thống dẫn hướng bao gồm các thanh ray chuyên dụng. Ray dẫn hướng thường được chia thành hai loại: ray dành cho cabin và ray dành cho đối trọng. Các loại ray phổ biến thường là T78 hoặc T89, có độ cứng và độ chính xác cao giúp vận hành tịnh tiến mượt mà, hạn chế rung lắc. Bên cạnh đó là hệ thống đối trọng có nhiệm vụ cân bằng tải trọng giữa cabin và động cơ. Nhờ có đối trọng, động cơ không cần phải kéo toàn bộ khối lượng cabin nên sẽ hoạt động nhẹ nhàng hơn, đồng thời tiết kiệm điện năng đáng kể. Vật liệu làm đối trọng thường là các khối bê tông bọc thép, gang hoặc thép đặc để đảm bảo khối lượng ổn định và bền bỉ.

 

3. Hệ thống cáp tải và động cơ

Cáp tải là bộ phận trực tiếp kết nối cabin với động cơ và đối trọng. Với thang máy tải trọng khoảng 450kg, hệ thống thường sử dụng 4 sợi cáp phi 8 để đảm bảo độ an toàn. Bên trong cáp có lõi tẩm dầu giúp bôi trơn từ bên trong, giảm ma sát trong lúc vận hành và đảm bảo tuổi thọ cáp. Thông thường, cáp tải nên được kiểm tra định kỳ và thay mới sau khoảng 5 – 7 năm sử dụng. Động cơ thang máy (còn gọi là máy kéo) là bộ phận tạo lực để kéo cabin lên xuống. Hiện nay có hai loại động cơ phổ biến là động cơ có hộp số và động cơ không hộp số. Trong đó, động cơ không hộp số là công nghệ hiện đại hơn, triệt tiêu tiếng ồn êm ái, năng lực kiểm soát công suất thông minh và giảm tiếng ồn khi hoạt động.

 

4. Tủ điều khiển – “bộ não” của thang máy

Tủ điều khiển đóng vai trò trung tâm điều hành toàn bộ hệ thống thang máy. Bên trong tủ điện chứa các bo mạch vi xử lý, biến tần, bộ điều khiển tốc độ và hệ thống tín hiệu. Khi người dùng bấm gọi tầng, tín hiệu sẽ được truyền về tủ điều khiển. Từ đó hệ thống sẽ xử lý và điều khiển động cơ di chuyển cabin đến đúng tầng yêu cầu với tốc độ phù hợp. Ngoài ra, tủ điều khiển còn giám sát toàn bộ các chức năng an toàn của thang máy và xử lý các tình huống bất thường nếu xảy ra sự cố.

 

5. Không gian hố thang (Shaft)

Hố thang là không gian kỹ thuật nơi vận hành tịnh tiến lên xuống. Hố thang có thể được xây dựng bằng tường gạch, bê tông cốt thép hoặc lắp dựng bằng khung thép kết hợp vách kính đối với nhà cải tạo. Phần hố Pit nằm ở đáy hố thang, ngay dưới sàn tầng 1. Đây là nơi lắp đặt các thiết bị giảm chấn nhằm trong trường hợp cabin vượt quá hành trình. Độ sâu tiêu chuẩn của hố Pit thường khoảng 1,2m – 1,4m. Phía trên cùng của hố thang là phòng máy, nơi đặt động cơ và tủ điện điều khiển. Tuy nhiên với một số dòng thang máy hiện đại không phòng máy, thiết bị sẽ được bố trí gọn trong hố thang để tiết kiệm diện tích xây dựng.

 

6. Các thiết bị an toàn bắt buộc

An toàn là yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống thang máy. Vì vậy mỗi thang máy đều phải được trang bị nhiều thiết bị bảo vệ quan trọng. Bộ cứu hộ tự động (ARD) giúp đưa cabin dừng tại bằng tầng gần nhất rồi mở cửa cho người bên trong thoát ra khi xảy ra mất điện đột ngột. Bộ khống chế vượt tốc (Governor) có nhiệm vụ giám sát tốc độ của cabin. Nếu vận hành tịnh tiến vượt quá tốc độ cho phép hoặc xảy ra hiện tượng rơi tự do, hệ thống sẽ kích hoạt thắng cơ để khóa cabin vào ray dẫn hướng. Ngoài ra còn có giảm chấn lắp đặt dưới đáy hố Pit nhằm giảm lực va đập trong trường hợp cabin vượt quá hành trình cho phép.

 

Bảng tóm tắt một số thông số quan trọng

• Thay cáp tải: khuyến nghị sau 5 – 7 năm sử dụng hoặc khi phát hiện dấu hiệu bong sợi.
• Độ sâu hố Pit tiêu chuẩn: khoảng 1,2m – 1,4m.
• Chu kỳ bảo trì thang máy: 1 – 2 tháng/lần để hệ thống vận hành ổn định.
• Tải trọng thang máy phổ biến: 350kg – 450kg, phù hợp cho nhà ở từ 3 – 6 tầng.

Trong trường hợp quý vị cần tham khảo hoặc có kế hoạch lắp đặt thang máy cho nhà ở, việc hiểu rõ cấu tạo sẽ giúp bạn lựa chọn giải pháp phù hợp hơn.