2 nguyên nhân khiến nồi cơm điện nấu cơm sống
Nam châm của nồi cơm điện bị yếu
Nguyên nhân đầu tiên là nam châm của nồi cơm điện sau thời gian dài hoạt động đã bị yếu từ tính. Khi nam châm giảm lực hút, nhiệt độ vừa tăng lên một chút thì nam châm đã nhả, công tắc chuyển sang chế độ giữ ấm quá sớm. Chính vì vậy cơm chưa chín đã chuyển sang giữ ấm nên dẫn đến hiện tượng cơm sống.
Lòng nồi cơm điện bị móp hoặc biến dạng
Nguyên nhân thứ 2 là lòng nồi cơm điện bị móp, méo hoặc biến dạng tại vị trí tiếp xúc với cảm biến nhiệt ở đáy nồi. Khi điểm tiếp xúc không còn phẳng, nhiệt truyền không chính xác nên nồi cơm điện cũng dễ chuyển sang chế độ giữ ấm sớm. Ngoài hiện tượng cơm sống còn có trường hợp cơm bị khét.
Ngoài 2 nguyên nhân trên, một số trường hợp khác còn xuất phát từ nút cảm biến nhiệt dưới đáy nồi bị kẹt. Tuy nhiên số lượng không nhiều, đa số vẫn là lỗi nam châm yếu hoặc lòng nồi bị biến dạng.
Chiếc nồi cơm điện mình sửa hôm nay gặp đồng thời cả 2 nguyên nhân trên.

Kiểm tra tình trạng nam châm của nồi cơm điện
Đầu tiên mình kiểm tra nam châm bằng cách dùng tay nhấn xuống rồi nhấc nhẹ lên. Khi thử sẽ cảm nhận lực hút thay đổi rất yếu, nam châm không còn giữ chắc như ban đầu.
Sau nhiều năm hoạt động, nam châm bên trong giảm từ tính. Vì vậy khi nấu cơm, nhiệt độ mới tăng lên một chút thì nam châm đã nhả, công tắc lập tức chuyển sang giữ ấm. Đó là nguyên nhân khiến cơm bị sống.
Bên cạnh đó, lòng nồi cơm điện cũng đã bị méo. Mình sẽ chỉnh lại để mặt đáy phẳng như ban đầu nhằm tăng diện tích tiếp xúc với cảm biến nhiệt.

Kiểm tra các bộ phận trước khi sửa nồi cơm điện
Khi nhận sửa nồi cơm điện, ngoài việc xác định nguyên nhân khách phản ánh, cần kiểm tra toàn bộ các bộ phận bên trong trước khi thay thế linh kiện.
Khách cho biết nồi cơm điện vẫn có điện vào, đèn báo vẫn sáng nhưng nấu cơm bị sống. Vì vậy mình không cần kiểm tra nguồn cấp điện mà sẽ tập trung kiểm tra các linh kiện bên trong.
Trước tiên tháo đáy nồi cơm điện để kiểm tra. Với trường hợp nồi vẫn có nguồn thì không cần kiểm tra mạch nguồn, chỉ cần kiểm tra cụm nam châm và điện trở giữ ấm.

Đo điện trở giữ ấm của nồi cơm điện
Điện trở giữ ấm có nhiều cách gọi khác nhau tùy từng khu vực. Có nơi gọi điện trở giữ ấm, có nơi gọi điện trở hâm nóng. Sau thời gian dài hoạt động, linh kiện đó cũng có thể hỏng nên cần kiểm tra trước khi lắp ráp.
Đồng hồ đo được chuyển sang thang đo điện trở. Nếu điện trở giữ ấm còn tốt thì giá trị đo khoảng 100 Ω. Nếu không có giá trị hiển thị thì điện trở đã hỏng và cần thay mới.
Tiến hành đo trực tiếp vào 2 đầu dây của điện trở giữ ấm. Kết quả đo hiển thị đúng giá trị nên có thể xác định điện trở vẫn còn tốt.
Tiếp theo kiểm tra dây nguồn và các đầu nối. Do khách cho biết nồi cơm điện vẫn lên đèn báo nên dây nguồn vẫn hoạt động bình thường.
Sau khi kiểm tra hoàn tất, xác định chỉ cần xử lý cụm nam châm và chỉnh lại lòng nồi cơm điện.

Tháo và chỉnh cụm nam châm của nồi cơm điện
Bắt đầu tháo cụm nam châm bằng cách rút chốt giữ. Công việc khá đơn giản nhưng cần thao tác cẩn thận để tránh làm cong các càng giữ hoặc lắp sai vị trí khi lắp lại.
Dùng kìm bóp nhẹ chốt giữ rồi rút ra. Sau đó dùng tua vít tách 2 bên ngàm để lấy cụm nam châm ra khỏi nồi cơm điện.
Khi tháo cần quan sát kỹ vị trí các càng giữ vì lúc lắp lại phải đúng vị trí ban đầu. Nếu đặt sai, cụm nam châm sẽ cọ vào các chi tiết khác, làm công tắc đóng ngắt không chính xác.
Cụm nam châm bên trong làm bằng sắt, chất lượng ở mức trung bình. Khi lắp lại cần đặt đúng hướng và đúng vị trí các ngàm giữ để bảo đảm cơ cấu đóng ngắt hoạt động ổn định.
Sau khi đưa cụm nam châm trở lại vị trí cũ, lắp chốt giữ thật chắc. Nếu chốt còn lỏng cần chỉnh lại để cụm nam châm không bị rung khi nồi cơm điện hoạt động.

Cách lắp lại cụm nam châm của nồi cơm điện
Khi đưa cụm nam châm trở lại vị trí cũ, cần quan sát kỹ 2 càng giữ và các chốt định vị. Nếu đặt lệch, cụm nam châm sẽ cấn vào khung hoặc chạm các chi tiết xung quanh, khiến cơ cấu đóng ngắt làm việc không chính xác.
Đưa cụm nam châm vào đúng vị trí, bảo đảm các càng nằm đúng rãnh. Sau đó lắp lại từng chốt giữ, kiểm tra cả 2 bên đều đã cài chắc chắn. Nếu chốt còn lỏng, tiếp tục chỉnh lại đến khi cụm nam châm cố định hoàn toàn.
Sau khi lắp xong, kiểm tra lại độ chắc chắn của toàn bộ cụm nam châm. Nếu phát hiện còn xê dịch, cần tháo ra và lắp lại ngay để tránh phát sinh lỗi trong lúc nấu cơm.

Kiểm tra tiếp điểm của nồi cơm điện
Tiếp theo tiến hành kiểm tra tiếp điểm đóng ngắt của nồi cơm điện. Dùng đồng hồ đo điện trở để kiểm tra khả năng dẫn điện của tiếp điểm.
Đặt 2 que đo vào 2 đầu tiếp điểm. Nếu đồng hồ hiển thị khoảng 1.000 Ω thì điện trở giữ ấm vẫn dẫn điện bình thường.
Tiếp tục dùng tay gạt cần chuyển sang chế độ nấu rồi kiểm tra lại. Nếu tiếp điểm vẫn dẫn điện ổn định thì có thể xác định cụm tiếp điểm còn tốt, không cần thay thế.
Đến bước đó, phần thay cụm nam châm đã hoàn tất. Tiếp theo sẽ chỉnh lại lòng nồi cơm điện để khắc phục tình trạng tiếp xúc không đều với cảm biến nhiệt.

Cách chỉnh lòng nồi cơm điện bị móp
Đáy lòng nồi cơm điện sau thời gian dài đun nấu thường xuất hiện các vị trí lồi, lõm hoặc biến dạng. Chính các vị trí đó làm giảm diện tích tiếp xúc với cảm biến nhiệt, khiến nồi cơm điện chuyển sang chế độ giữ ấm sớm.
Đầu tiên chuẩn bị một mặt phẳng chắc chắn để đặt lòng nồi. Không đặt trực tiếp trên nền cứng dễ làm biến dạng mạnh hơn.
Sử dụng cán gỗ hoặc búa có đầu phẳng để gõ nhẹ từng vị trí bị lồi. Chỉ gõ với lực vừa phải, không dùng lực mạnh vì có thể làm đáy lòng nồi biến dạng thêm.
Khi gõ cần thực hiện đều tay theo vòng tròn, từ mép ngoài tiến dần vào giữa. Mỗi lần chỉ chỉnh một ít rồi kiểm tra lại bề mặt.

Vị trí cần chỉnh phẳng trên đáy lòng nồi cơm điện
Điểm quan trọng nhất chính là khu vực tiếp xúc trực tiếp với nút cảm biến nhiệt ở giữa đáy nồi. Khu vực đó phải thật phẳng và nhẵn để cảm biến nhận nhiệt chính xác.
Nếu vị trí tiếp xúc còn lồi, lõm hoặc móp méo thì dù các vị trí khác đã phẳng, nồi cơm điện vẫn có thể nấu cơm sống.
Các khu vực xung quanh nếu còn lệch nhẹ cũng không ảnh hưởng nhiều bằng vị trí tiếp xúc với cảm biến nhiệt. Vì vậy cần ưu tiên chỉnh thật kỹ phần trung tâm của đáy lòng nồi.

Chà nhám đáy lòng nồi cơm điện
Sau khi chỉnh phẳng, dùng giấy nhám chà nhẹ toàn bộ khu vực tiếp xúc. Có thể dùng giấy nhám số 180 hoặc 200 để làm nhẵn bề mặt.
Chà đều tay theo hình tròn, tập trung nhiều hơn vào khu vực tiếp xúc với cảm biến nhiệt. Không chà quá mạnh để tránh làm mòn vật liệu.
Sau khi chà xong, lau sạch bụi kim loại rồi kiểm tra lại bằng tay. Nếu vẫn còn cảm giác gồ ghề thì tiếp tục chỉnh và chà nhẹ thêm đến khi bề mặt thật nhẵn.

Kiểm tra lần cuối trước khi lắp hoàn thiện nồi cơm điện
Dùng tay vuốt toàn bộ đáy lòng nồi để kiểm tra độ phẳng. Nếu không còn cảm giác lồi, lõm thì có thể tiến hành lắp trở lại.
Đặt lòng nồi vào thân nồi cơm điện rồi xoay nhẹ nhiều vòng để kiểm tra độ tiếp xúc giữa đáy lòng nồi và cảm biến nhiệt. Nếu lòng nồi nằm sát, không bị cập kênh thì việc chỉnh sửa đã đạt yêu cầu.
Tiếp theo dùng búa gõ thật nhẹ quanh mép ngoài nếu vẫn còn vị trí nhô cao. Chỉ chỉnh phần mép, không gõ trực tiếp vào giữa đáy lòng nồi.
Sau khi hoàn thành toàn bộ các bước trên, lắp lại các chi tiết của nồi cơm điện và kiểm tra hoạt động. Với lỗi nam châm yếu kết hợp đáy lòng nồi bị móp, chỉ cần xử lý đúng các bước trên là nồi cơm điện sẽ nấu cơm chín đều trở lại.
Trên đây là toàn bộ cách sửa nồi cơm điện bị nấu cơm sống bằng phương pháp thay cụm nam châm và chỉnh phẳng đáy lòng nồi. Hy vọng nội dung sẽ hữu ích đối với những bạn đang gặp tình trạng tương tự.
